Zo’n zes jaar geleden werd ik geconfronteerd met deze vraag. Voor het gemak zal ik het kort houden. Ik was geopereerd, tumor goed verwijderd, snijvlakken en klieren schoon en ik had een eerste goed nieuws bericht gekregen dat nabehandeling – lees chemo – niet nodig was. Kort daarna werd ik gebeld en toen bleek de mening van het team een andere te zijn dan die van de arts die me het blijde nieuws verteld had. Vol met vragen en heen en weer geslingerd tussen goed en slecht nieuws kom ik weer in het ziekenhuis aan waar ik wat informatie krijg en hoor wat de statistieken zeggen over mijn geval. Ik ga naar huis met een belafspraak en de vraag ‘Laat me maar even weten of je chemo wilt’.
Worstcase scenario
Wat een opgave om zo’n beslissing te nemen. Chemo was voor mij één van de worstcase scenario’s van kanker. Dan word je pas echt ziek. Wat nu? Een keuze voor al dan niet zelfkastijding. Gelukkig kwam ik in contact met een arts die mij in mijn overpeinzingen om het wel of niet te doen heel helder vertelde dat ik naar zijn mening eigenlijk helemaal geen keuze had. Hij vertelde me de voors en tegens en de risico’s als ik het niet zou doen. Deze man nam leiding, maakte mij deelgenoot van zijn kennis en ervaring en hielp mij de juiste beslissing te nemen. Dit gaf me vertrouwen en houvast om met de chemo te starten.
Onmogelijke keuze
De ongetwijfeld goedbedoelde stap om mij de keuze te laten is naar mijn mening een onmogelijke en doorgeschoten ‘de patiënt als klant beslist’. Een paar jaar later kwam ik in eenzelfde situatie toen ik met mijn zoon bij de eerste hulp zat. Hij was ongelukkig gevallen en had een scheurtje in zijn enkelbot en opgerekte banden. Eerst werden er foto’s gemaakt en werd ons uitgelegd dat er twee mogelijkheden zijn. Gips of drukverband. Mij als moeder werd toen gevraagd: ‘Wat wilt u dat we doen, gips of drukverband?’ Nou, iene miene mutte… Ik zou het niet weten. Ik probeer informatie te vergaren, te vragen naar voor- en nadelen van gips of drukverband. Totdat er gelukkig een co-assistent de afdeling oploopt, meekijkt en aangeeft dat hij net zijn co-schappen orthopedie heeft afgerond en dat het laatste inzicht en advies in dit soort gevallen gips is. Een man naar mijn hart. Helder en duidelijk gaf hij advies en toonde leiderschap.
Bang
Steeds vaker ook vraagt de huisarts mij tijdens een consult. Wat vind je er zelf van? Weet u wat ik daarvan vind? Het maakt me bang. Bang, omdat ik hoop dat de arts het weet, me advies kan geven omdat hij of zij er tenslotte jaren voor gestudeerd heeft. Begrijp me niet verkeerd. Ik wil wel betrokken worden en niet terug naar de oude verhoudingen waarbij de arts volledig bepaalde wat goed voor je is en daar het alleenrecht op had. Het gaat tenslotte wel over het lijf en leven van de patiënt. Wat wel nodig is, is professioneel leiderschap. Advies op basis van kennis, kunde en ervaring. Dat delen met de patiënt, de patiënt betrekken en helpen een goede beslissing te nemen. Dat geeft vertrouwen en houvast.
Professioneel leiderschap
Een patiënt is gelijkwaardig als mens, maar geen gelijke qua kennis en ervaring op medisch gebied. Neem alstublieft uw verantwoordelijkheid en toon niet autoritair, maar wel professioneel leiderschap! Anders doet u uzelf en uw patiënt tekort.
Mariëlle Broekman is op woensdag 6 juni spreker op het meerdaagse congres ‘Verhalen uit het Erasmus MC‘ in De Doelen in Rotterdam. Het congres heeft als doel inspirerende ervaringen en goede voorbeelden uit de zorg te delen.
@Marielle,
De overgang tussen arts en patient is steeds vager geworden de afgelopen jaren. Met de komst van google is het voor de patient mogelijk om meer kennis te krijgen over de ziekte dan de arts.
De arts heeft ‘s avonds na zijn werk geen tijd om de hele avond te zoeken naar evt. betere oplossingen. Deze staan waarschijnlijk gewoon langs het voetbalveld met hun zoontje.
Dit is de praktijk en begrijpelijk vanuit de specialist, maar een horror cenario voor de patient.
Omdat ik dit vanuit mijn klinische werkervaring zag gebeuren, ben ik de site http://www.mijnklachtenassistent.nl begonnen, waar iedereen gestructureerd zijn kennis kan delen over zijn of haar ziekte. Doordat kennisdeling gestructureerd plaatsvindt, is ook eenvoudig terug te vinden wat andere voor ervaringen hebben gehad. Direct wordt ieders kennis gewogen, zodat we zelf het resultaat kunnen sturen en niet alleen afhankelijk zijn van die ene arts.
De website is gestart als eyeopener, om te laten zien dat moderne technieken kunnen helpen om onze zorg te verbeteren en te verlichten.
Beste Bart,
Toepassingen zoals “mijn klachtenassistent” kunnen een mooi middel zijn voor het verzamelen en delen van informatie voor arts en patient. Deze toepassingen roepen bij mij tegelijkertijd ook veel vragen op. Hoe weet ik als patient dat deze informatie betrouwbaar is? Kan ik overzien wat belangrijke signalen en symptomen zijn? Voer ik de juiste informatie in? Zie ik dingen over het hoofd? De hoeveelheid informatie en verschillende bronnen op internet kunnen ook verwarrend zijn.
Ook hier komt het vraagstuk rondom professioneel leiderschap aan de orde en de verhouding en rollen van arts en patient. Optimaal zou zijn dat de patient als hij of zij informatie heeft gevonden zijn kennis en informatie kan delen. En dat arts en patient daar in gezamenlijkheid naar kijken. Wel zou ik als patient een duidelijk advies en mening van de behandelend arts willen krijgen. Het is zaak dat na het delen en wegen van informatie de arts zijn rol als professioneel leider oppakt.
Ik heb chemo +een hoge dossis pretnison gehad!!!
Moet ik als patient op de stoel van de arts gaan zitten??Dan moet geen vertrouwen in hem hebben!!Ik ben door een arts van het AMC behandelt ,heb goed geluisterd en na een goed middel gehad te hebben ,nu al lange tijd zonder medicijnen.!!!!!!!!!!
Hartelijk dank voor uw reactie. Wat fijn om te lezen dat u nu lange tijd zonder medicijnen bent en dat u heel tevreden bent met de hulp en behandeling die u heeft gekregen. U geeft terecht aan dat het hebben, geven en krijgen van vertrouwen een belangrijke basis is tussen arts en patiënt. Dat werkt voor beide partijen het prettigste.